'Το κόκκινο που ήταν μπλε' – Εφημερίδα Γυμνασίου Κατούνας

Archive for the ‘Ταξίδια’ Category

  • In: Ταξίδια
  • Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Εκδρομή στα Ζαγοροχώρια!

Στις 21-9-2008 επισκεφτήκαμε τα Ιωάννινα- Ζαγοροχώρια- Τσεπέλοβο μαζί με το εργοστάσιο της knauf.

Είναι μέρη με πολλά αξιοθέατα, ιστορία, παραδόσεις και μύθους.

Πόρτα στο χωριό Κουκούλι

Ιστορία του Ζαγορίου

Τα πανέμορφα και ξακουστά Ζαγοροχώρια είναι ένα δίκτυο από 46 χωριά σκορπισμένα πάνω στα βουνά βορειοανατολικά από την πόλη των Ιωαννίνων. Η λέξη Ζαγόρι πρωτοεμφανίστηκε σε έγγραφο του 11321 και σημαίνει ‘πίσω από τα βουνά’. Είναι ένα από τα πολλά τοπωνυμία της Ηπείρου, που προέρχονται από τα Σλαβικά (από την πρόθεση Za που σημαίνει ‘πίσω’ και το ουσιαστικό gora που σημαίνει ‘βουνό’) τα Ζαγοροχώρια είναι φημισμένα για την απίστευτη φυσική ομορφιά τους, την ξεχωριστή αρχιτεκτονική τους και τη μακρά ιστορία τους. Και φυσικά όχι άδικα, αφού το συγκλονιστικό φυσικό τοπίο, η γραφικότητα κάθε χωριού ξεχωριστά και οι απεριόριστες δυνατότητες εξορμήσεων και παντός τύπου δραστηριοτήτων πραγματικά μαγεύουν και εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη.

Η περιοχή όπου βρίσκονται τα σημερινά Ζαγοροχώρια φαίνεται να κατοικήθηκε από τους προϊστορικούς χρόνους, πράγμα που μαρτυρούν και τα λείψανα κυκλώπειων τειχών που έχουν βρεθεί εκεί. Κατά τους ιστορικούς χρόνους κατοικήθηκε από τους Μολοσσούς και κατά την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας δέχτηκε πολλές επιδρομές από σλαβικά φυλά, εγγονός που φαίνεται και από τα πολυάριθμα τοπωνύμια σλαβικής προελεύσεις.

Η ιστορία όμως της περιοχής ξεκινά από την περίοδο της τουρκοκρατίας και συγκεκριμένα το 1430, όταν 14 χωριά του Ζαγορίου, βορειοανατολικά των Ιωαννίνων, προσέφεραν την υποταγή τους στο σουλτάνο Μουράτ με αντάλλαγμα ένα πλήθος προνομιών, με κυριότερο αυτό της αυτοδιοίκησης. Ακολούθησαν και τα χωριά του Δυτικού Ζαγορίου με ανάλογα προνόμια, όπως η αυτονομία και η ελευθέρια εκτέλεσης των θρησκευτικών καθηκόντων. Το 17ο αιώνα, το Ανατολικό και το Δυτικό Ζαγόρι ενώθηκαν σε μια αυτόνομη ομοσπονδία 46 χωριών και ονομάστηκαν Βιλαέτι του Ζαγορίου ή απλά Ζαγόρι. Τα προνόμια που είχε εξασφαλίσει η περιοχή αυτή διατηρήθηκαν από όλους τους σουλτάνους και αυξήθηκαν ιδιαίτερα επί Αλή Πασά. Τα χωριά γνώρισαν μεγάλη ευημερία μέχρι το 1868, που καταργήθηκαν τα προνόμια τους από Υψηλή Πύλη. Είχαν προλάβει όμως μέχρι τότε να αναπτυχθούν παρά πολύ τόσο οικονομικά όσο και πνευματικά.

Ιδιαίτερα δύσκολες ήταν οι δοκιμασίες που πέρασαν τα Ζαγοροχώρια κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής αλλά και του μετέπειτα εμφύλιου πολέμου. Η περιοχή έγινε πεδίο πολεμικών επιχειρήσεων και τα χωριά του Ανατολικού Ζαγορίου κάηκαν ολοσχερώς από τους Γερμανούς. Ως αποτέλεσμα των καταστροφών, πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν τα χωριά τους και αναζήτησαν μια καλύτερη ζωή στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Είναι τόσα πολλά αυτά που μπορεί κανείς να θαυμάσει που μπορούμε να πούμε με σιγουριά τι είναι πιο εντυπωσιακό. Το μόνο που μπορούμε να πούμε στα σίγουρα είναι ότι δε θα πιστεύετε στα μάτια σας! Το Ζαγόρι έχει έκταση περίπου 1,000 τ. χμ και χωρίζεται σε τρία γεωγραφικά τμήματα: το Δυτικό, το Ανατολικό, και το Κεντρικό Ζαγόρι. Κάθε τμήμα έχει τη δική του ξεχωριστή ομορφιά και ιστορία.

Δυτικό Ζαγόρι

Βρίσκεται βορειοδυτικά από τα Ιωάννινα και περιλαμβάνει τα υπέροχα ξακουστά χωριά της κοιλάδας του Βοϊδομάτη, που είναι το Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο, η Αρίστη, ο Βίκος, ο Άγιος Μηνάς και το Μεσοβούνι.

Ανατολικό Ζαγόρι

Βρίσκεται βορειοανατολικά από τα Ιωάννινα και περιλαμβάνει όμορφα χωριά όπως: τα χωριά της κοιλάδας του Βάρδα (Γρεβενίτη, Ελατοχώρι, Μακρινό, Φλαμπουράρι, Τρίστενο), τα χωριά της κοιλάδας του Ζαγορίτικου (Ανθρακίτης, Καρυές, Δόλιανη, Καβαλάρη), την όμορφη Βοβούσα, τα χωριά Δεμάτι, Ιτέα, Πέτρα, Καστανώνα και τους συνοικισμούς Άγιας Παρασκευής και Ποταμιάς.

Κεντρικό Ζαγόρι

Δρομάκι στο χωριό Κουκούλι

Βρίσκεται βόρεια από τα Ιωάννινα και περιλαμβάνει ξεχωριστά χωριά, όπως η Βίτσα, το Μονοδένδρι, τα γνωστά Βλαχοχώρια ( Βρυσοχώρι, Ηλιοχώρι, Λάιτσα), οι Κήποι, το Δίλοφο, οι Ασπράγγελοι και το Κουκούλι, το Καπέσοβο, το Τσεπέλοβο, το Σκαμνέλη και οι Νεγάδες τα χωριά της κοιλάδας του Άνω Βίκου ( Βραδέτο, Ελάτη, Ελαφότοπος, Άνω και Κάτω Πεδινά), καθώς και τα χωριά Δίκορφο, Μανασσή Καλουτά, Διπόταμο, Φραγκάδες και Λεπτοκαρυά.

Τσεπέλοβο.

Το αρχοντικό Τσεπέλοβο σκαρφαλωμένο σε υψόμετρο 1200 μέτρα φαντάζει σαν περίφημη αρματωσιά στην γρανιτένια οροσειρά της Τύμφης.

Το Τσεπέλοβο: είναι κυρίαρχο και αναπόσπαστο μέλος του Ζαγορίου και είναι το μεγαλύτερο από τα 44 χωριά του. Βρίσκετε στο κέντρο του εθνικού πάρκου της βόρειας Πίνδου, έδρα του δήμου Τύμφης Ζαγορίου απέχει 45 χιλιόμετρα από το αεροδρόμιο των Ιωαννίνων και 120 χιλιόμετρα από το λιμάνι της Ηγουμενίτσας. Απλόχερα η φύση χάρισε στον τόπο αυτό, περίσσεια κάλλη και ομορφιές και οι άνθρωποι που έζησαν εδώ συναγωνίσθηκαν την φύση στην καλλιτεχνία. Το Τσεπέλοβο διαθέτει αξιόλογη τουριστική υποδομή με πολλές δυνατότητες και επιλογές στην διανομή, στο φαγητό και την διασκέδαση. Δασωμένα και γυμνά βουνά, ορθοπλαγιές και φαράγγια, λίμνες σε αλπικό υψόμετρο, σπάνια βλάστηση με καταφύγια ζωών υπό εξαφάνιση καθώς και περίτεχνοι παραδοσιακοί οικισμοί, αρχοντικά, εκκλησίες, μοναστήρια, βρύσες, καλντερίμια, γεφύρια, νερόμυλοι χαρακτηρίζουν το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον καθιστώντας το Τσεπέλοβο και τα Ζαγοροχώρια ιδανικό τόπο επίσκεψης για τους φυσιολάτρες, τους περιπατητές και τους φίλους της ορεινής περιπέτειας κάθε εποχή του χρόνου.

Βόλτα στο χωριό:

Περιπλανώμενοι στο χωριό πατώντας στα βήματα των γενεών που έζησαν και δημιούργησαν σε αυτόν τον τόπο θα συναντήσουμε αρχοντικά που άντεξαν στο χρόνο ( αρχοντικό Ράδου νυν Βούρβου, Βολιώτη νυν Φερεντίνου, Λιάπη, Παπάζογλου, Κοντοφώτη νυν Τσουμάνη. Πράσινου νυν Κουμπή κ.α.) Λιθόκτιστοι δρόμοι (καλντερίμια) ακτινωτά διαταγμένοι συγκλίνουν στην κεντρική πλατειά του χωριού όπου στο παρελθόν αλλά και τώρα είναι το σημείο αναφοράς γεγονότων και κοινωνικών εκδηλώσεων όπως και το τριήμερο πανηγύρι το Δεκαπενταύγουστο.

Ο Άγιος Νικόλαος:

Το εξαγωνικό καμπαναριό ύψους 16 μέτρων δεσπόζει στην πλατειά και προκαλεί τον επισκέπτη να επισκεφθεί την περίφημη κεντρική εκκλησία του Αγίου Νικολάου που αποτελεί μνημείο της ορθοδοξίας. Η εκκλησία είναι βασιλικού ρυθμού με τρούλους, ανακαινίστηκε το 1753 και αγιογραφήθηκε το 1786 από τους δεξιοτέχνες Καπεσοβίτες αγιογράφους. Δεν υπάρχει σπιθαμή της επιφάνειας της που να μην έχει δεχτεί το χάδι του χρωστήρα των αγιογράφων και η πλούσια χρωματική ποικιλία με την στιλπνότητα των χρωμάτων έχει απλωθεί στους 12 τρούλους, τα 16 τόξα και στους τοίχους του ναού δημιουργώντας θεόπνευστες συνθέσεις, πραγματικά αριστουργήματα της ορθοδοξίας, δεξιά της εκκλησία είναι το Τσούφλειο φαρμακείο και ο τάφος του ποιητή Ιωάννου Βηλαρά. Το Τσεπέλοβο είναι γενέτειρα της θεατρικής οικογένειας Δημήτριου Κοτοπούλη, Μαρίκας Κοτοπούλη και Δημήτριου Μυράτ.

dsc00830

Μύθοι και παραδόσεις

Πολλοί θρύλοι αλλά και δημοτικά τραγούδια αναφέρονται στην παρουσία δράκων στην περιοχή γύρω από τα Ζαγοροχώρια από τα πολύ παλιά χρόνια. Ο πιο γνωστός θρύλος είναι αυτός που αναφέρεται στις δυο μικρές λίμνες, που ονομάζονται χαρακτηριστικά ‘ Δρακόλιμνες ’ και βρίσκονται η μια στο Σμόλικα και η άλλη στη Γκαμήλα. Ο θρύλος μιλάει για την πάλη των δυο δράκων που κατοικούσαν στα βαθιά νερά των λιμνών. Ο μύθος αυτός πρέπει να προέρχεται από τη παρουσία του σπάνιου αμφίβιου Triturus alpestris που ζει στα νερά των λιμνών και μοιάζει αρκετά με μικρό δράκο.

Γνωστή από την λαϊκή παράδοση είναι η μορφή του Κατσαντώνη, ενός γενναίου πολεμιστή που έζησε και έδρασε στα τέλη του 18ου και αρχές το 19ου αιώνα. Ήταν ένας άντρας θαρραλέος που πολεμούσε τον Αλή Πασά και τους άντρες του με όλα τα μέσα που διέθετε, αφού εξ’ αιτίας του έχασε την οικογένεια και την παρουσία του. Κυριαρχούσε στα βουνά γύρω από τα Ζαγοροχώρια και δεν μπορούσαν να τον πιάσουν με τίποτα. Ο θρύλος τον έχει συνδέσει με το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, που βρίσκεται στο χωριό Μονοδένδρι. Λένε ότι από την καταπακτή του μοναστηριού διέφευγε κάθε φορά που οι άντρες του Αλή Πασά τον κυνηγούσαν και πλησίαζαν στα ίχνη του.

Σύμφωνα με την παράδοση, το τέλος του Κατσαντώνη ήταν φρικτό. Αφού πιάστηκε τελικά, σύρθηκε στα Γιάννενα, όπου και πέθανε αφού ο Αλή Πασάς έβαλε κάποιον να του θρυμματίζει τα κόκαλα με σφυρί.

Αξιοθέατα

ΠΟΤΑΜΟΣ ΒΟΪΔΟΜΑΤΗΣ

Μια λέξη θα μπορούσε ίσως να περιγράψει την εντύπωση που θα σας αφήσει η παρουσία σας στον ποταμό Βοϊδομάτη: Μαγεία! Κι αυτή είναι ίσως λίγη μπροστά στα συναισθήματα που θα σας πλημμυρίσουν μόλις τον αντικρίσετε. Πρόκειται χωρίς υπερβολή για έναν επίγειο παράδεισο: τα πεντακάθαρα νερά του, τα πυκνά πλατάνια που κατακλύζουν την περιοχή γύρω από τον ποταμό και βάζουν τη δική τους σφραγίδα στο τοπίο, οι αθλητικές δραστηριότητες που σας προσφέρει και πολλά ακόμα που θα τα ανακαλύψετε μόνοι σας εντυπωσιάζουν. Πρόκειται για μια ανεπανάληπτη εμπειρία που θα σας μείνει αξέχαστη, μια όμορφη περιπέτεια που σας προκαλούμε να τη ζήσετε!!!!!!!!!!!

ΦΑΡΑΓΓΙ ΒΙΚΟΥ

Το φαράγγι του Βίκου

Το Φαράγγι του Βίκου είναι μια ακόμη από τις εκπληκτικές ομορφιές της φύσης που θα συναντήσετε κατά την περιήγηση σας στα Ζαγοροχώρια. Μαζί με τον ποταμό Βοϊδομάτη αποτελεί τον πυρήνα το Εθνικού Δρυμού Βίκου Αώου και έχει κατά συνέπεια εξαιρετικά μεγάλη οικολογική αξία. Αρκετά είναι τα σημεία από τα οποία μπορείτε να απολαύσετε τη φανταστική θέα που σας προσφέρει το φαράγγι και κυριότερα τα χωριά Βίκος και Μονοδένδρι που βρίσκονται στο Δυτικό και Κεντρικό Ζαγόρι αντίστοιχα. Το φαράγγι του Βίκου βρίσκετε στο βιβλίο GUINNESS ως το φαράγγι με το μικρότερο άνοιγμα μόλις 1100μ στο στενότερο σημείο του και ταυτόχρονα βάθος που ξεπερνά τα 900 μέτρα. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην αισθανθείτε δέος στη θέα του και να μη θαυμάσετε την επιβλητικότητα του.

ΓΕΦΥΡΙΑ

Το Ζαγόρι θα μπορούσε οπωσδήποτε να αποκαλείται και τόπος των γεφυριών. Δε θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι σχεδόν σε κάθε βήμα συναντάμε και ένα από τα παραδοσιακά πέτρινα γεφύρια που πραγματικά στολίζουν με την παρουσία τους την περιοχή. Τα περισσότερα διατηρούνται έως σήμερα σε όλη καλή κατάσταση και σίγουρα παραπέμπουν τον επισκέπτη σε άλλες εποχές. Τότε που αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των κατοίκων των χωριών, για τις εργασίες τους, τις μετακινήσεις και την επικοινωνία τους με τα υπόλοιπα χωριά. Συχνά κάτω από τα γεφύρια υπήρχε ένα καμπανάκι που προειδοποιούσε τους διαβατές αν το πέρασμα ήταν επικίνδυνο εξ’ αιτίας άσχημου καιρού. Θα εντυπωσιαστείτε χωρίς αμφιβολία με την άρτια αρχιτεκτονική και τη γραφικότητα των γεφυριών του Ζαγορίου!

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ

Στην ευρύτερη περιοχή του Ζαγορίου υπάρχουν αρκετοί αρχαιολογικοί χώροι, από τους οποίους κάποιοι αποτελούν θέσεις ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας. Οι θέσεις αυτές που ανακαλύφθηκαν μετά από κόπο και έρευνα πολλών χρόνων έφεραν στο φως στοιχεία για αρχαίους πολιτισμούς, για τη ζωή, την εργασία, τα ήθη και τα έθιμα τους οι λάτρεις της ιστορίας και όχι μόνο θα βρουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον κατά την επίσκεψη τους εκεί και θα εντυπωσιαστούν από τα ευρήματα των αρχαιολόγων.

ΛΙΜΝΕΣ

Πολλές είναι οι λίμνες που θα συναντήσετε κατά την περιήγηση σας στην περιοχή του Ζαγορίου. Κάποιες απ’ αυτές είναι πολύ μικρές και άλλες αρκετά μεγαλύτερες, όλες όμως βρίσκονται σε εξαιρετικές τοποθεσίες και σε συνδυασμό με την πανέμορφη άγρια φύση που τις περιβάλλει, δεν υπάρχει περίπτωση να μην σας εντυπωσιάσουν.

ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙΑ(ΣΚΑΛΕΣ)

Ολόκληρη η περιοχή του Ζαγορίου είναι γεμάτη από γραφικά καλντερίμια χτισμένα πριν από πολλά χρόνια, για να διευκολύνονται οι κάτοικοι στις μετακινήσεις τους ανάμεσα στα διάφορα χωριά. Ακόμη και σήμερα όμως αξίζει να περπατήσετε σ’ αυτά τα μονοπάτια όχι μόνο για να φαντασθείτε πως ζούσαν οι άνθρωποι τότε, αλλά και για να θαυμάσετε την όμορφη θέα που προσφέρουν.

ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

Ιδιαίτερης πολιτιστικής σημασίας είναι τα μουσεία και οι βιβλιοθήκες που συναντά κανείς σε αρκετά από τα χωριά του Ζαγορίου. Όσοι από σας είναι λάτρεις της ιστορίας και της λαϊκής παράδοσης θα έχουν την ευκαιρία να επισκεφτούν αξιόλογους χώρους που θα σας γυρίσουν πολλά χρόνια πίσω και αποτελούν σημαντικές πηγές γνώσεων

Το Ριζάρειο Ίδρυμα στο Μονοδ�ντρι

Βαλεντίνα Σιαπάτη

Τμήμα Γ2